Patricia en Janneke van Norlandia BSO De Schulpwei reisden afgelopen december af naar Noorwegen. Ze wonnen deze trip met een interne wedstrijd “Het Beste Idee van Norlandia”, waarbij medewerkers hun beste idee* konden insturen als oplossing voor innovatieve vraagstukken binnen de organisatie. Als winnaars kregen Janneke en Patricia twee dagen lang een kijkje in hoe Norlandia kinderopvang in Noorwegen werkt. We spraken hen over hun trip, de hoogtepunten en de opvallende verschillen met de Nederlandse kinderopvang. 

Dag één: op naar Oslo 

In alle vroegte vlogen Patricia en Janneke naar Oslo, waar ze middenin het centrum op het hoofdkantoor van Norlandia werden verwacht. “We startten de dag met een fijn gesprek met Hege Cecilie, de manager Pedagogiek in Noorwegen,” begint Patricia. “We spraken haar over de pedagogische lijnen die Noorwegen uitzet, over de verschillen én de overeenkomsten met Nederland. Heel interessant om elkaars aanpak te horen.” Dat het er in Noorwegen heel anders aan toe gaat, werd al snel duidelijk. Janneke vertelt: “Dat zit ‘m vooral in de regelgeving: er kan daar gewoon een stuk meer.  Kinderen slapen er bijvoorbeeld áltijd buiten in hun eigen wandelwagen en spelen zonder hek om het terrein heen.”  

Eerste locatiebezoeken en eerste inzichten 

Na de kennismaking op het hoofdkantoor was het tijd om de dagverblijven zelf te gaan bekijken. “Die eerste dag gingen we door naar twee locaties in Oslo zelf,” zegt Patricia. “Waar we even aan moesten wennen, was dat je daar alleen dagopvang hebt. Door het lange ouderschapsverlof in Noorwegen gaan de kinderen pas met één jaar naar de opvang, en ze blijven er tot hun zesde. Geen baby’s te bekennen dus, heel gek vonden we dat.” Janneke vult aan: “Maar andersom vonden zij het van ons ook heel raar dat wij hier kinderen van drie maanden oud opvangen. Dat was wel echt verschil nummer één.” 

In Noorwegen zijn de kinderen zo ongeveer de hele dag buiten, ook als het tijd is voor een dutje. “Het is daar heel normaal om buiten zo’n dertig à veertig kinderwagens voor de deur te zien staan met slapende kinderen erin,” zegt Patricia. “Wij lieten onze Noorse collega’s een foto van de bedjes bij ons op de locatie zien, en ze kwamen niet meer bij. Dat het wel een dierentuin leek met al die slaaphuisjes op elkaar, zeiden ze, om het vervolgens aan al hun collega’s te vertellen,” lacht ze. Daarnaast kregen Janneke en Patricia sowieso een avontuurlijke indruk mee van de opvang: “Ze trekken er volop op uit,” vertelt Janneke. “Bijvoorbeeld naar musea, of ze gaan met alle kinderen op de ferry naar een eilandje in de buurt. Ook zorgen ze voor een goede bodem: de kinderen eten elke dag warm, verzorgd door een kok of door het personeel zelf. Heel mooi geregeld.” 

Dag twee: dagopvang boven op de berg 

Op de tweede dag stond er nieuwe locatiebezoeken op het programma, maar dan écht op en top avontuurlijk. Patricia: “In de vroege ochtendgingen we met de metro op weg naar een locatie in de bergen. Bij de halte werden we al door twee Noorse collega’s opgewacht. Dat is daar vaste prik: de ouders zetten hun kinderen s’ ochtends gewoon op de metro, en bij verschillende haltes staan er dan medewerkers klaar om de kinderen op te pikken en naar de locatie te begeleiden. Dat was vanaf het metrostation best een stuk de berg op. En dat lopen ze dus ook met kleintjes van twee hè? Dat vonden we al erg bijzonder.” 

Eenmaal op de berg bestond de opvang uit twee oude blokhutten, midden tussen de bomen én met een groot meer ernaast. “En daar zit dus géén hek omheen,” vertelt Janneke. “Daar zouden ze hier misschien van in paniek raken, maar de kinderen daar gaan gewoon niet voorbij een rij boomstammen die voor het meer ligt. Sowieso vonden we hen erg gedisciplineerd. Toen wij aankwamen, waren ze zich net aan het klaarmaken om buiten te gaan spelen. Eerst de buitenspeelpakjes en laarzen aan, en daarna gingen ze keurig buiten in een rij staan wachten. Heel relaxt allemaal en zonder geklier.”  

Buitenkinderen op hun best 

Kinderen en medewerkers zijn echt de héle dag buiten, vrijwel zonder planning, vertelt Patricia. “Met mooi weer gaan ze bijvoorbeeld met kano’s het meer op. Verder spelen ze lekker met hout in het bos, gaan ze samen op zoek naar beesten en hebben ze zelfs een hutje met skietjes,” gaat ze verder. Janneke vult aan: “Gaan ze het bos in, dan nemen ze gewoon de hangmatten mee. Daarin kunnen de kleintjes dan een dutje doen. Soms slapen ze zelfs op de grond, op een speciale deken en natuurlijk lekker dik ingepakt.” 

Wat ook opviel, was het intuïtieve spelen: de kinderen mogen bijna alles doen wat ze leuk vinden en waar ze nieuwsgierig naar zijn: stampen in de modder, een brug bouwen over een stroompje of in een boom klimmen. “Niet altijd kan een kind al zo hoog klimmen, maar daar komt het dan vanzelf wel achter,” zegt Janneke. “En natuurlijk staan er wel PP’ers bij. Ook geweldig: als kerstboom hadden ze zelf een boom uitgekozen en omgehakt. De opvang draait daar echt helemaal om vrij spelen.”  

Kinderopvang in een oude skischool Later op de dag stond er nog een tweede locatie op het programma, wat hoger in de bergen. “We liepen er door het bos naartoe met de manager,” vertelt Janneke. “Best een tocht omhoog, wat ze ook weer gewoon met de kleintjes afleggen.” Ook bij deze locatie, gevestigd in een oude skischool, speelden de kinderen de hele dag buiten. Zelfs bij temperaturen tot -10 °C. “Beide buitenlocaties waren echt een beleving,” zegt Patricia. Ook bij ouders zijn ze erg geliefd. In Noorwegen overwegen ze nu de basisschoolleeftijd op te schuiven naar zeven jaar, zodat kinderen nog een jaartje langer zo kunnen spelen.”  

Nuchtere Noorse professionals 

Ook bij de Noorse collega’s waren bijzondere verschillen te zien. “Allereerst zagen we heel veel mannen,” zegt Janneke. “Heel positief vonden wij dat. En daarnaast zagen we ook dat dat relaxte van de kinderen duidelijk van de medewerkers afstraalt,” gaat ze verder. “Je verstaat de taal natuurlijk niet, maar aan hun houding en toon merkten we dat ze heel relaxt zijn. “Ook bijzonder vond ik hoe ze omgaan met kinderen met extra zorgbehoeften. Voor die kinderen wordt er een speciale begeleider ingehuurd die een paar uur komt meedraaien. Zo krijgen de medewerkers extra tools en kan het kind gewoon meedoen met de groep. Geen speciaal onderwijs, maar wel extra ondersteuning erbij.” 

Inspiratie voor thuis 

Na twee dagen locatiebezoeken ontdekten Janneke en Patricia het Noorse landschap nog twee dagen op eigen houtje. “Wat ons echt bijblijft is de vrijheid en de ruimte die de Noorse kinderen hebben,” zegt Patricia. “Om dat ultieme buitenleven ook in Nederland te kunnen toepassen, natuurlijk binnen de mogelijkheden van onze wetgeving, is het denk ik heel belangrijk om veel te blijven leren van onze Noorse collega’s. Al met al was het echt een avontuur om de Noorse kinderopvang eens met eigen ogen te zien.” 

*met dít creatieve idee wonnen Janneke en Patricia “Het Beste Idee van Norlandia”: 

Ga met de kinderen van je locatie op pad in de omgeving en kijk wat je allemaal kunt vinden aan natuurlijke materialen. Takken, stenen, stukjes boomschors: neem alles terug naar de groep en maak daar muziekinstrumenten met jullie vondsten. Een bewezen succes op BSO De Schulpwei in Wassenaar!